Jak „Nadwarciański Młyn” buduje sąsiedztwo w centrum Poznania

Zadanie, którego podejmuje się Fundacja „Młyn Wsparcia” nie należy do łatwych. To właśnie ludzie zrzeszeni w tej organizacji stoją za projektem „Nadwarciańskiego Młynu”, który działa w jednej z najbardziej dynamicznych części Poznania. Więcej jest w niej turystów i studentów, niż stałych mieszkańców wiążących z tym miejscem swoją przyszłość. Większość mieszkań jest wynajmowana, a życie na Starym Mieście bywa traktowane jak etap przejściowy, trampolina do kolejnego adresu. Właśnie w takiej przestrzeni Centrum Inicjatyw Lokalnych „Nadwarciański Młyn” konsekwentnie przypomina, że sąsiedztwo nie powstaje samo, lecz wymaga czasu, uwagi i regularnych spotkań.

Centrum działalności stanowi niewielki, 42-metrowy lokal znajdujący się przy ul. Mostowej, który potrafi w mgnieniu oka zamienić się w prawdziwy młyn. Stąd jego nazwa. Zadaniem fundacji jest inicjowanie działań sprzyjających spotkaniom, integracji i oddolnym pomysłom mieszkańców. W dzielnicy charakteryzującej się dużą rotacją pełni rolę przestrzeni, w której może narodzić się sąsiedzka współpraca. Ma być także buforem pomiędzy szybkim, korporacyjnym trybem życia a potrzebą budowania relacji i rodzinnych wartości. – Najważniejsze jest dla nas to, żeby ludzie czuli, że to jest ich miejsce - mówią osoby stojące za projektem Centrum Inicjatyw Lokalnych „Nadwarciański Młyn”. - Nie narzucamy gotowych rozwiązań. Słuchamy i sprawdzamy poprzez działania, czego naprawdę potrzebują mieszkańcy.

Podstawą działalności  „Nadwarciańskiego Młyna” są warsztaty rękodzielnicze i kreatywne, które cieszą się dużym zainteresowaniem mieszkańców. Uczestniczą oni w zajęciach z tworzenia świec zapachowych i ozdób sezonowych, przez pracę z masą porcelanową czy proste rękodzieło. Zajęcia mają charakter otwarty, często nie wymagają wcześniejszych zapisów, a tym bardziej umiejętności. Ich największą wartością jest spotkanie. - Przy wspólnej pracy bardzo szybko znikają bariery. Ludzie zaczynają ze sobą rozmawiać, nawet jeśli wcześniej się nie znali. Nagle okazuje się, że mieszkają klatkę obok siebie i często mijali się na światłach - podkreślają społecznicy.

Istotną częścią oferty są także działania skierowane do dzieci. W 2025 roku Fundacja zorganizowała zajęcia wakacyjne, które cieszyły się ogromnym zainteresowaniem. Lista rezerwowa była ponad dwukrotnie dłuższa, niż liczba dostępnych miejsc, co wyraźnie pokazało, jak bardzo w centrum miasta brakuje bezpłatnych działań dla najmłodszych.

W ramach przygotowanego wcześniej programu w trakcie tygodniowych półkolonii odbyły się zajęcia kreatywne, zabawy terenowe oraz wycieczki do muzeów, które pozwalały dzieciom odkrywać Poznań w nowy sposób. Jednym z odwiedzonych miejsc było Rogalowe Muzeum Poznania, gdzie zabawa w trakcie warsztatów łączyła się w umiejętny sposób z poznawaniem wielkopolskiej tradycji. - Dzieci bardzo przeżywały wycieczki. Z rodzicami często nie mają czasu na to, żeby pójść do muzeum, mimo tego że znajduje się tak blisko. Fajnie, jeśli dziecko wróci do domu i powie do rodziców, że chciałoby pójść tam z nimi - zaznaczają założyciele fundacji.

Działalność Centrum Inicjatyw Lokalnych nie ogranicza się wyłącznie do okresu wakacyjnego. W trakcie roku szkolnego „Nadwarciański Młyn” prowadzi także poniedziałkowe odrabianki, czyli otwartą przestrzeń wsparcia edukacyjnego. Dzieci mogą tu odrobić lekcje, skorzystać z komputera i materiałów biurowych lub po prostu popracować w ciszy. - To nie są korepetycje w tradycyjnym rozumieniu. Udostępniamy miejsce, w którym dziecko może liczyć na pomoc w zrozumieniu tematów trudnych także dla rodziców. Wielu z nas nie pamięta ułamków, nie potrafi wytłumaczyć pojęć fizycznych. Staramy się zorganizować osobę, która ma wiedzę i umiejętności, żeby wytłumaczyć to w prosty sposób - podkreślają pomysłodawcy inicjatyw.

Szczególnym wyróżnikiem działalności „Nadwarciańskiego Młyna” są inicjatywy oddolne, zgłaszane przez samych mieszkańców Starego Miasta. Fundacja wspiera je organizacyjnie i finansowo, umożliwiając realizację pomysłów wynikających z realnych potrzeb lokalnej społeczności. Powstały w ten sposób spotkania dla nowych kobiet w mieście, działania rodzinne oraz warsztaty prowadzone przez lokalnych pasjonatów. – Moment, w którym ktoś do nas wraca i mówi, że chce zrobić coś własnego, jest dla nas sygnałem, że to miejsce naprawdę działa – mówi inicjatorzy projektu.

„Nadwarciański Młyn” realizuje również działania międzypokoleniowe. Fundacja „Młyn Wsparcia” w swoich działaniach koncentruje się na działaniach senioralnych. I to właśnie seniorzy często pojawiają się na takich zajęciach wspólnie ze swoimi dziećmi i wnukami. - Trzy pokolenia przy jednym stole to obraz, który najlepiej pokazuje sens naszej pracy. Często warsztaty są jedynie pretekstem do spotkania, na które w codziennym biegu po prostu nie ma czasu - zaznaczają założyciele Fundacji „Młyn Wsparcia”.

Centrum rozwija swoją działalność we współpracy z lokalnymi partnerami, m.in. szkołą, która udostępnia przestrzeń na większe wydarzenia i zajęcia taneczne. Rękodzieło powstające podczas warsztatów trafia z kolei na szkolne kiermasze, wzmacniając lokalną sieć współpracy. - Lokalność buduje się z małych gestów i długofalowych relacji - zauważają społecznicy.

Integralnym elementem funkcjonowania fundacji są także diagnozy potrzeb lokalnych, które pozwalają dostosowywać ofertę do zmieniającej się struktury mieszkańców. - Stare Miasto cały czas się zmienia, dlatego my też musimy być elastyczni - podsumowują pomysłodawcy projektu.

Fundacja „Młyn Wsparcia” pełni dziś ważną rolę na mapie lokalnych inicjatyw Poznania. W miejscu, gdzie tempo życia rzadko sprzyja relacjom, Centrum Inicjatyw Lokalnych „Nadwarciański Młyn” tworzy przestrzeń spotkania, współdziałania i sąsiedzkiej obecności. Przedstawiciele fundacji wiedzą, że sąsiedztwo nie rodzi się wtedy, gdy ktoś melduje się na Starym Mieście, a wtedy gdy ludzie zaczynają ze sobą współpracować i siadają przy tym samym stole, aby zrobić coś nowego.